Hà Nội đang thay đổi yêu cầu quan trắc chất thải công nghiệp như thế nào?
Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tạo cơ sở để Hà Nội và các địa phương trong Vùng Thủ đô thống nhất áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường nghiêm ngặt hơn quy định chung. Trong đó, Điều 30 quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quy định đối tượng, mức lưu lượng xả nước thải, bụi, khí thải công nghiệp phải áp dụng quan trắc tự động, liên tục.
Trên cơ sở đó, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026, quy định các biện pháp quan trắc về chất thải công nghiệp đối với một số loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn Thành phố. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Điểm doanh nghiệp cần quan tâm là ngưỡng áp dụng được điều chỉnh theo từng giai đoạn:
Từ 01/7/2026: 90% mức quy định tương ứng
Từ 01/1/2031: 80% mức quy định tương ứng
Việc điều chỉnh này cho thấy phạm vi các cơ sở có thể phải thực hiện quan trắc tự động, liên tục được mở rộng theo lộ trình. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra mình có thuộc diện áp dụng tại thời điểm hiện tại hay không, mà cần tính đến cả yêu cầu trong những năm tiếp theo.
Ở góc độ quản lý, đây cũng là bước chuyển từ việc chỉ kiểm tra nguồn thải tại từng thời điểm sang tăng cường giám sát liên tục dựa trên dữ liệu. Điều 30 Luật Thủ đô 2026 cũng đặt ra yêu cầu chia sẻ, kết nối dữ liệu môi trường, nguồn thải và thiết lập hệ thống quan trắc, giám sát ô nhiễm môi trường liên vùng.
Doanh nghiệp nào cần rà soát nghĩa vụ quan trắc?
Một điểm cần hiểu rõ là không phải mọi doanh nghiệp có phát sinh nước thải, bụi hoặc khí thải đều mặc nhiên phải lắp hệ thống quan trắc tự động, liên tục.
Việc xác định nghĩa vụ cần được đối chiếu đồng thời giữa:
Loại hình sản xuất
→ Nguồn phát sinh chất thải
→ Công trình xử lý
→ Lưu lượng/công suất
→ Giấy phép môi trường
→ Ngưỡng áp dụng theo Nghị quyết 61/2026/NQ-HĐND
Nghị quyết 61/2026/NQ-HĐND quy định các nhóm loại hình và ngưỡng áp dụng đối với nước thải công nghiệp, bụi và khí thải công nghiệp. Do đó, doanh nghiệp cần đối chiếu trực tiếp với các quy định và phụ lục kèm theo Nghị quyết, thay vì chỉ dựa vào tên ngành nghề đăng ký.
Đối với cơ sở đang hoạt động
Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc rà soát giấy phép môi trường, xác định các nguồn xả, lưu lượng xả và công trình xử lý hiện có. Sau đó đối chiếu với ngưỡng áp dụng theo từng giai đoạn.
Điều này đặc biệt quan trọng với những cơ sở hiện đang ở gần ngưỡng. Việc chỉ đánh giá theo quy định tại thời điểm hiện tại có thể khiến doanh nghiệp bỏ qua nghĩa vụ có thể phát sinh khi ngưỡng được điều chỉnh trong tương lai.
Đối với dự án mới hoặc mở rộng sản xuất
Với các dự án mới, dự án mở rộng công suất hoặc cải tạo hệ thống xử lý chất thải, yêu cầu quan trắc nên được tính toán ngay trong giai đoạn thiết kế. Việc dự trù từ sớm vị trí lấy mẫu, hạ tầng kỹ thuật, tủ điều khiển, đường truyền và không gian lắp đặt sẽ giúp hạn chế việc phải cải tạo hệ thống sau khi nhà máy đã đi vào vận hành.
Hệ thống quan trắc tự động, liên tục cần đáp ứng những gì?
Quan trắc tự động, liên tục không đơn thuần là việc lắp một vài cảm biến tại điểm xả.
Về mặt kỹ thuật, một hệ thống hoàn chỉnh có thể được hình dung theo chuỗi:
Mỗi thành phần đều ảnh hưởng đến độ ổn định và khả năng khai thác dữ liệu của toàn hệ thống.
Quan trắc nước thải
Tùy từng đối tượng và yêu cầu áp dụng, hệ thống có thể phải theo dõi các thông số như: Lưu lượng; pH; Nhiệt độ; TSS; COD hoặc TOC; Amoni; Các thông số khác theo yêu cầu đối với từng nguồn thải.
Điểm quan trọng là không nên sử dụng một cấu hình giống nhau cho mọi cơ sở. Thông số cần đo, phương án lấy mẫu và thiết bị phù hợp phải được xác định dựa trên đặc tính nguồn thải, công trình xử lý và yêu cầu pháp lý tương ứng.
Quan trắc bụi, khí thải
Đối với khí thải công nghiệp, việc lựa chọn hệ thống cũng cần dựa trên từng nguồn phát thải và các thông số cần kiểm soát. Một hệ thống có thể bao gồm: Đầu lấy mẫu; Hệ thống xử lý và điều hòa mẫu; Thiết bị phân tích; Thiết bị đo lưu lượng và các thông số liên quan; Tủ điều khiển; Thiết bị lưu trữ; Phần mềm và hệ thống truyền dữ liệu.
Vì vậy, khi triển khai một hệ thống quan trắc, câu hỏi đầu tiên không nên chỉ là:
“Thiết bị nào tốt và giá bao nhiêu?”
Mà nên bắt đầu từ:
“Nguồn thải của doanh nghiệp cần quan trắc những gì và hệ thống phải đáp ứng những yêu cầu nào?”
Từ đó mới lựa chọn cấu hình thiết bị phù hợp.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì ngay từ năm 2026?
Thay vì chờ đến gần thời hạn mới bắt đầu đầu tư, doanh nghiệp có thể chủ động thực hiện theo một quy trình gồm các bước sau:
Phượng Hải đồng hành cùng doanh nghiệp trong bài toán quan trắc chất thải
Trước những yêu cầu ngày càng cụ thể về quan trắc chất thải công nghiệp, doanh nghiệp cần một giải pháp được xây dựng từ nguồn thải thực tế và yêu cầu áp dụng, thay vì lựa chọn thiết bị đơn lẻ.
Phượng Hải triển khai giải pháp theo quy trình:
Khảo sát nguồn thải → Tư vấn → Thiết kế hệ thống → Cung cấp thiết bị → Lắp đặt → Kết nối dữ liệu → Hỗ trợ vận hành và bảo trì.
Tùy từng cơ sở, phương án được xem xét dựa trên loại hình sản xuất, đặc tính nguồn thải, lưu lượng, công trình xử lý, yêu cầu trong hồ sơ môi trường và định hướng vận hành lâu dài.
Mục tiêu không chỉ là đưa hệ thống vào vận hành mà còn hướng tới một giải pháp đồng bộ, ổn định và phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp.
----------------------------------------------------
Công ty Cổ phần KHKT Phượng Hải
Điện thoại: 0836 72 74 79
Website: www.phuonghai.com
Email: info@phuonghai.com
.png)
.png)
.png)
.png)
